ನಮಸ್ಕಾರ! ಶಿಕ್ಷಣ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯ ಅಲ್ವಾ? ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಪಾಲಿಸಿ 2020 (NEP 2020) ಬಂದಾಗಿಂದ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬರ್ತಿವೆ.
ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಯಾಗ್ತಿರೋ ವಿಷಯ ಅಂದ್ರೆ PM ಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ (PM SHRI Scheme). ಈ ಯೋಜನೆ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ನೀಡಲು ಹೊರಟಿದೆ.
ಏನೀ ಯೋಜನೆ? ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ, ಮಿಸ್ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಡಿ!
ಏನಿದು PM ಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ? ಒಂದು ಸಿಂಪಲ್ ಪರಿಚಯ
PM ಶ್ರೀ ಅಂದ್ರೆ ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೈಸಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಂತ.
2022ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಚ್ ಆದ ಈ ಯೋಜನೆ, NEP 2020 ರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲಿಸಿ ಅಂತ ಹೇಳಬಹುದು, 1968, 1986ರ ನಂತರ 2020ರಲ್ಲಿ ಬಂದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಇದು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸ್ಕೀಮ್, ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡೋಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಏನಂದ್ರೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಸುಮಾರು 14,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನ ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು.
ಇವು ಕೇವಲ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿರದೆ, NEP 2020 ರ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮಾದರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗಬೇಕು, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಅನ್ನೋದೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ. ಇವು ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿ ಬೇರೆ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಟೈಮ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
PM ಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ 2022 ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿ, 2026-27 ರ ತನಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಇಟ್ಟಿದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಈ ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ (UTs) ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಪೋರ್ಟ್ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಮುಂದೆ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಈ ಶಾಲೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು.
ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನ ಎನ್ನಬಹುದು.
PM ಶ್ರೀ ಶಾಲೆಗಳ ಮಾಡರ್ನ್ ಫೀಚರ್ಸ್ ಏನಪ್ಪಾ?
ಈ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ (ATL) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ರೂಮ್ಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬರೀ ಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಿಯಲ್ ಲೈಫ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯೋಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತೆ.
ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತೆ.
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ಸ್
PM ಶ್ರೀ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ಸ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತೆ. ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (Water Conservation), ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆ (Solar Energy), ವೇಸ್ಟ್ ರೀಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ (Waste Recycling) ನಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನವೂ ಸಹ ಎಕ್ಸ್ಪೆರಿಮೆಂಟಲ್ ಆಗಿರುತ್ತೆ, ಅಂದ್ರೆ ಬರೀ ಟೀಚರ್ ಪಾಠ ಮಾಡೋದಲ್ಲದೆ, ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತೆ.
ಇದರ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಉದ್ದೇಶ.
ನಿಧಿ ಹಂಚಿಕೆ (Funding Pattern) ಹೇಗಿರುತ್ತೆ?
ಈ ಸ್ಕೀಮ್ ಸೆಂಟ್ರಲಿ ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಿಧಿ ಹಂಚಿಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತೆ.
ಜನರಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ (UTs) 60:40 ರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ನಿಧಿ ಸಿಗುತ್ತೆ (ಕೇಂದ್ರ 60%, ರಾಜ್ಯ 40%).
ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು (North-Eastern States), ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 90:10 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ (ಕೇಂದ್ರ 90%, ರಾಜ್ಯ 10%) ಸಿಗುತ್ತೆ.
ಶಾಸಕಾಂಗ ಇಲ್ಲದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಂಡೀಗಢ್) 100% ಕೇಂದ್ರವೇ ಹಣ ನೀಡುತ್ತೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಟ್ಟು ಮಾಡಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಶಾಲೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಹೇಗೆ ಸೆಲೆಕ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ?
PM ಶ್ರೀ ಶಾಲೆಗಳನ್ನ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಟ್ಟೋದಿಲ್ಲ.
ಬದಲಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನೇ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ.
ಈ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಚಾಲೆಂಜ್ ಮೋಡ್ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು MoU (ಮೆಮೊರಾಂಡಂ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್) ಸೈನ್ ಮಾಡಬೇಕು.
ನಂತರ, UDISE+ (Unified District Information System for Education) ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅರ್ಹ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕೋರಿ PM ಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಕೇಳಿದೆ.
ಆದರೆ, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಒಪ್ಪದೆ MoU ಸಹಿ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದವು.
ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದವು.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು MoU ಸಹಿ ಮಾಡದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಣವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.
ಇದು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ (Monitoring) ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?
PM ಶ್ರೀ ಶಾಲೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಶಾಲಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಚೌಕಟ್ಟು (School Quality Assessment Framework – SQAAF) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತೆ.
ಹೇಗೆ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ NAAC ಅಥವಾ AICTE ಮಾನಿಟರ್ ಮಾಡುತ್ತೋ, ಹಾಗೆ ಶಾಲೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು SQAAF ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಯೋಜನೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ:
PM ಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಲೆಯನ್ನೇ ತರಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಬರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗಲಿ ಅನ್ನೋದೇ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆಶಯ.
ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಜ್ವಲವಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ:
ಇಂದಿನ ಟೊಮೇಟೊ ಬೆಲೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರೇಟ್ ಪಟ್ಟಿ – ಮೇ 8, 2026
ದಳಪತಿ ವಿಜಯ್ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಎಷ್ಟು? CM ಕನಸಿನ ನಡುವೆ ಹೊರಬಿದ್ದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿವರಗಳು..!